.....SİTEME HOŞGELDİNİZ.UMARIM İYİ VAKİT GEÇİRİRSİNİZ......
   
 
  Dirençler

 

Dirençler

 

Bir transistorlu radyoyu veya başka
bir elektronik cihazı açıp içine bakmayan insan yok gibidir,küçük kutucuklar,
yuvarlak,köşeli, çeşitli parçalar hep dikkatimizi çekmiştir.Bu parçaların
arasında yatık veya dik olarak duran,üzerinde renkli halkalar bulunan tırtıl
gibi bazı elemanlar vardır.Bunlar ‘Direnç'lerdir. Kitaplarda çoğu kez
‘Resistance’ veya ’Resistor’ diye de göreceğimiz bu parçacıklar elektrik
akımının yolunu tıkamaya yararlar. 



Otoyolda hızla giden araçların,bir patika yola veya dar bir köprüye girerken
yavaşlamaları gibi,elektronlar da dirençler üzerinde yavaşlarlar ve itişip
dururlar,zorla bu barikatı aşarlar ama bu sırada da çok ısınıp
terlerler.Elektronların direnç üzerindeki bu tepişmeleri sırasında elektrik
enerjisi ısı enerjisine dönüşür ve bu enerji dönüşümü sıcaklık olarak ortaya
çıkar. 



Dirençler çeşitli tipte ve güçte yapılırlar.üzerlerinde ısıya dönüşen enerjiye
dayanıklı olmaları için o oranda büyük imal edilirler.

 



Dirençler; ayarlı dirençler ve sabit değerde dirençler olarak ikiye
ayrılırlar.sabit değerdeki dirençlerin üzerlerinde bir renk kodu mevcuttur.Bunun
nedeni sıcaklık etkisi ile yazıların kolayca silinebilmesidir.Bu dirençlerkarbon
veya direnç teli dediğimiz elektron hareketlerine zorluk çıkaran telden
yapılırlar.Üzerlerinde harcanan enerjiye dayanabilmeleri için de çeşitli güçte
imal edilirler.

 

 

 

                            Sabit
Dirençler                                       Potansiyometreler ve trimpotlar 







Sabit dirençlerin bir kısmı daha büyük ve köşeli dirençlerdir.Bunlar güç
devrelerinde kullanılan‘ taş direnç ‘ diye tanımladığımız dirençlerdir.taş
dirençler yüksek güçte ve düşük omajda yapılırlar. 

Sabit dirençler piyasada 1/8 watt tan 5 watt’a kadar,taş dirençler de 4-10 watt
arası değerlerde bulunur. 



Değişken dirençler in en ünlüsü ‘Reosta’dır. Reosta büyük bir seramik yuvarlağa
sarılmış kalın rezistans telinden oluşur,üst tarafında ayar için bir sürgü
mevcuttur.Akü şarj devrelerinde çok kullanılır. 



Ayarlı dirençlerin en çok kullanılan iki çeşidi mevcuttur.Biri‘Potansiyometre’
denilen ayarlı dirençtir,bir mil vasıtası ile dönen bir pabucu mevcuttur. karbon
veya tel direnç üzerinde pabucun hareketi ile değişken değerde direnç elde
edilir.Bir mil üzerine bağlı birlikte hareket eden ikili potansiyometreler de
mevcuttur. Bunlara ‘Tandem Potansiyometre ‘ adı verilir. 

 



Bir tip potansiyometre de, düz bir hat üzerinde çalışan bir ayar çubuğunun,
direnç üzerinde hareketi ile oluşan potansiyometredir. Bu tip potansiyometrelere
‘Sürgülü Potansiyometre’ adı verilir. 

 


Potansiyometreler lineer ve
logaritmik olarak iki tiptir.Lineer potansiyometrelerde direnç, dönüş miktarı
ile doğrusal olarak artar, Logaritmik potansiyometrelerde ise direnç, dönüşle
logaritmik oranda artar. 



Bir tip ayarlı dirençler de ‘Trimpot’ yani üç bacaklılardır. Piyasada yatık ve
dik tip olarak iki çeşidi bulunur.Bu tip ayarlı dirençlerin bir çeşidi de bir
vida ile ayarlanan hassas ayarlı trimpotlardır, tur sayılarına göre
hassasiyetleri artar.





DİRENÇ RENK KODLARI



Dirençlerin renk kodları ile ilgili olarak birkaç örnek verelim: 



 

 

 

 

 

kırmızı mor sarı = 270 Kohm 

sarı mor kırmızı = 4.7Kohm 

yeşil mavi kahve = 560 Kohm

kahve siyah sarı = 100 Kohm

kırmızı mor yeşil = 2.7 Mohm



Dirençler yazılırken R47 4R7 47R gibi ifadeler görürüz. Bunların anlamı şudur.R
rezistans anlamındadır ve bu şekil yazılımda nokta kabul edilir.Yani burada
nokta 47 ohm anlamına gelir.Bu 0.47 ohm demektir. Sırayla 4.7 ohm ve 47 ohm
değerindedirler.Bu şekilde yazılma sebebi noktanın kolaylıkla
silinebilmesindendir. 





Metaller iletkendir ve elektron devinimlerine müsaade ederler. Elektronlar ne
denli rahat hareket ederse o metalin iletkenliğinin o kadar iyi olduğundan
bahsedilir. 



MHO = 1/ OHM dur. 



Yani 1 Ohm’luk bir direncin Kondüktansı da 1 Mho dur. 





Bakır en iyi iletkenlerden biridir ve bu nedenle Elektronikte çok kullanılır.Bu
sebeple direnç hesaplarında Bakır referans alınır.Bu esasa göre düzenlenmiş
metal dirençlerine o metalin ‘Bağıl Direnci’ adı verilir.Bakırın direnci 1 kabul
edildiğinde bağıl dirençler: 



Aluminyum 1.70 



Pirinç 3.57 



Kadmiyum 5.26 



Krom 1.82 



Sert Bakır 1.12 



Bakır 1.00 



Demir 5.65 



Kurşun 14.30 



Nikel 8.33 



Gümüş 0.94 



Kalay 7.70 



Çinko 3.54 





Dirençler elektrik devrelerinde seri yani peşleşe veya paralel yani yanyana
bağlanırlar. 





Seri bağlanan birden fazla direncin her biri elektronlara kendi değeri kadar
zorluk çıkaracağı için toplam direnç dirençlerin toplamına eşit olur. 



R = R 1 +R 2 +R 3+…….. R n olarak yazılır. 



Örnek : 1 Kohm, 4.7 Kohm 680 Ohm luk 



üç direnci seri bağladığımızda toplam değer 6380 Ohm olur. 





Dirençler paralel bağlandıklarında elektronlar için daha geniş geçiş yolu
sağlanmış demektir ve toplam direnç bağlanan en küçük dirençten daha az dır.

1/R = 1/R 1 +1/R 2 +1/R 3 +….1/R n



olarak ifade edilir. 



Eğer iki direnç söz konusu ise pratik olarak 



R = R 1 X R 2/R1 + R2dir.
SAAT KAÇ?
 
Reklam
 
KOMİK BİLMECELER
 
ÖĞRETMENLER BURAYA
 
YAZIYOR YAZIYOR!!!
 
İSMİNİZ NE ANLAMA GELİYOR
 
İsim Sözlüğü

 

=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
EMRAH TOSUNOĞLU